Məzac nədir?
Məzac sözünün mənası yoğurmaq, qarışdırmaq, deməkdir. İnsanlarda qan, öd, sovda və bəlğəmin müəyyən nisbətlərdə qarışması nəticəsində yaranan təbiətdir.
İbn Sina məzacı belə təsvir etmişdir: Dörd xılt (öd, qan, sovda, bəlğəm) hər bir insanda xüsusi və özünəməxsus şəkildə qarışaraq şəxsi tarazlıq yaradır. İnsana xas olan mənəvi, fiziki və əqli xüsusiyyətlərin bütün məcmusu məzac adlanır.
Məzac tək insanlara xas deyil. Bitkilər, geyimlər, rənglər, yaşadığımız bölgə, heyvanlar, davranışlar və s.- nin özünəməxsus xasiyyətləri var.
Dörd ünsür( element)
Kainat “ dörd element” kimi tanınan və dörd sirri bildirən su, torpaq, od və hava elementlərindən ibarətdir.
İnsanlarda bu dörd elementin sintezindən dörd xılt yaranır:
QAN
ÖD
SOVDA
BƏLGƏM
Bu qarışıqlar hər bədəndə müxtəlif nisbətlərdə olduğu üçün insanların məzacları da fərqli olur. Bədəndə hansı xılt üstünlük təşkil edirsə, bədən onunla əlaqələndirilir.
Öd xıltı üstünlük təşkil edirsə, səfra məzaclı, qan xıltı üstünlük təşkil edirsə, dəməvi məzaclı, sovda xıltı üstünlük təşkil edirsə, sovdavi məzaclı, bəlğəm xıltı üstünlük təşkil edirsə, bəlğəmi məzaclı adlanır.
Bədəndə bu xıltların tarazlığı pozulduqda xəstəliklər yaranır. Buna görə də qədim həkimlər əvvəlcə xəstənin xasiyyətinə diaqnoz qoyub, ona uyğun müalicə tətbiq ediblər.
MƏZACIMIZI BİLMƏYİN BİZƏ FAYDALARI NƏDİR?
Öz xasiyyətini bilən və ya bu biliyə yiyələnmiş insanın həyat keyfiyyəti daha yüksək və daha dəqiq təməllər üzərində olacaqdır.
Həyat yoldaşı seçimində faydalı olacaq.
Daha sağlam və keyfiyyətli gündəlik həyat sürəcək.
Məsələn:
Ana övladını xasiyyətinə görə necə yedizdirəcəyini, hansı paltarı geyinəcəyini, hansı peşənin istedadına daha uyğun olduğunu bilməklə övladını daha şüurlu şəkildə istiqamətləndirəcək.
İşə götürən öz işçilərinin xasiyyətini bildikdə, işində uğur qazanma ehtimalı daha yüksəkdir, çünki onları hansı şöbəyə yerləşdirəcəyini biləcək.
Məzacşünaslıq elmi insanları tanımaq məqsədi daşıyır.
İnsan özünü, xasiyyətini tanıdıqca özünü necə nizam-intizam etməyi, qabiliyyətini, hansı peşəni seçməli olduğunu və s. bilir və ona uyğun hərəkət edir.
Öz xasiyyətinə uyğun qidalanan insanın nə dərmana, nə də xəstəxanaya ehtiyacı yoxdur. Sağlam və daha mülayim bir həyat sürür.
İnsan düzgün qidalanmadıqda həm fiziki, həm də mənəvi əziyyət çəkəcək, narahatçılığa yol açacaq. Hər məzaca uyğun pəhriz var. Bunlar mümkün qədər nəzərə alınarsa, insan həm fiziki, həm də mənəvi cəhətdən daha balanslı bir həyat sürəcək.
Mənbə: Təbib Sevinc Nəzərova.